ประวัติประเพณีแซนโดนตาอำเภอขุขันธ์
อำเภอขุขันธ์เดิมเป็นที่ตั้งของบริเวณเมืองขุขันธ์ ซึ่งเป็นเมืองเก่าแก่อายุกว่า 200 ปี เป็นที่ตั้งถิ่นฐานของคนไทยหลายเชื้อสาย หลายภาษา เช่น เขมร ลาว ส่วย เยอ จีน เป็นต้น มีจารีตประเพณีและวัฒนธรรมที่งดงามของท้องถิ่นอยู่เป็นจำนวนมาก และหนึ่งในจำนวนนั้น ก็คือประเพณีแซนโดนตา ซึ่งเป็นประเพณีเซ่นไหว้บรรพบุรุษของคนไทยเชื้อสายเขมร โดยคนไทยกลุ่มดังกล่าวได้ยึดถือปฏิบัติกันมาแต่ดั้งเดิม เนื่องจากอำเภอขุขันธ์มีคนไทยเชื้อสายเขมร อยู่เป็นจำนวนมาก บรรดาลูกหลานที่ไปทำงานต่างถิ่นจะกลับมาร่วมพิธีเซ่นไหว้ที่บ้านเป็นประจำทุกปี แต่การแซนโดนตาได้กระทำกันในครอบครัวบางครอบครัวที่เป็นคนรุ่นใหม่เริ่มขาดความรู้ความเข้าใจในพิธีกรรมดังกล่าวชาวอำเภอขุขันธ์จึงได้จัดงานประเพณีแซนโดนตาขึ้นตั้งแต่ปี พ.ศ. 2544 เป็นต้นมา เพื่อเป็นการสืบสาน พัฒนาและส่งเสริมวัฒนธรรม ประเพณีในท้องถิ่นให้เป็นที่รู้จักอย่างแพร่หลาย
ในการแซนโดนตา จะมีเครื่องเซ่นไหว้บรรพบุรุษ ซึ่งประกอบไปด้วยอาหารคาว หวาน ผลไม้ ชนิดต่างๆ เป็นจำนวนมาก กล้วย เป็นผลไม้ที่สำคัญและมีความจำเป็นต้องนำมาใช้เป็นเครื่องเซ่นไหว้จำนวนมากแล้ว ยังต้องนำมาแปรรูปเป็นขนมหวาน ข้าวต้มชนิดต่างๆ อีกด้วย ซึ่งในแต่ละปี จะมีเจ้าของสวนและผู้จำหน่ายกล้วยจากจังหวัดต่างๆ นำกล้วยมาจำหน่ายให้กับชาวอำเภอขุขันธ์ เป็นจำนวนมากเป็นแสนๆหวี และในวันดังกล่าวจะมีการประกอบพิธีบูชาศาลหลักเมืองประจำอำเภอขุขันธ์ด้วยดังนั้น เพื่อเป็นการสืบทอดประเพณีแซนโดนตามีความถูกต้องสมบูรณ์ตามพิธีกรรมที่มีมาแต่โบราณ และเป็นสายใยให้กับสถาบันครอบครัวคนไทยเชื้อสายเขมร ตลอดจนเป็นการเปิดประตูให้สาธารณชน ทั่วไปได้เรียนรู้วัฒนธรรมของท้องถิ่น ซึ่งจะเป็นการลดช่องว่างความไม่เข้าใจกันเนื่องมาจากวัฒนธรรมที่แตกต่างกันภายในประเทศนอกจากนี้ ยังเป็นโอกาสที่ดีที่จะได้ประชาสัมพันธ์อำเภอขุขันธ์ให้เป็นที่รู้จักกันอย่างแพร่หลาย และเป็นการส่งเสริมการท่องเที่ยวให้พัฒนายิ่งขึ้นไป
ในปีนี้เราได้จัดงานกล้วยแสนหวี ประเพณีแซนโดนตา อย่างยิ่งใหญ่ โดยเป็นการเชื่อมสัมพันธ์ของ 2 ประเทศ คือ ไทยและกัมพูชา ซึ่งเราได้เชิญประชาชนจากอลองเวง ประเทศกัมพูชา มาร่วมงานในครั้งนี้ด้วย